Motivasyon Molekülü

Hayatta yapacaklarımız için motivasyona ihtiyacımız var. Motivasyonu ‘ilham perisi’ gibi, şanslıysam hayatıma uğrayan, uğradığı bir gün beni iyi hissettirip giden bir ruhsal durum sanıyordum. Çünkü ‘hayatta motivasyon yoktur, azim ve zorlama vardır’ diyen bir iç sesim vardı! Ancak dopaminle ilgili bilgilendikçe, motivasyon bir mit olmaktan çıkıp kontrol edebileceğim bir ruh haline dönüştü.

Tabii ki bir insanı motive eden faktörlerin ne olduğuna dair bir çok psikolojik teori mevcut. Yakından incelerseniz gayet mantıklı olanları da var. Ancak bugün burada fiziksel olarak yaptıklarımızla, kendimizi hayata ya da işimize karşı nasıl motive edeceğimizi anlatacağım.

Motivasyon molekülü: Dopamin

Beyindeki önemli nörotaşıyıcılardan biri olan dopamin, bizim hayata dört elle sarılmamızı sağlıyor. Genelde ödüllendirmeyle ilişkilendirilen bu molekül, iyi bir iş başardığımızda, terfi aldığımızda, çok güzel bir yemek yediğimizde bu durumdan zevk almamızı sağlıyor. Bu durum hoşumuza gitsin ki, bir daha yapalım diye aslında. Beyinde yeterli dopamin salgılandığı noktada başladığı işi bitiren, engeller karşısında konsantrasyonunu yitirmeyen ve bu yolda yürürken yorulmayan bir insan ortaya çıkıyor. Yani yeni kurduğu iş için sürekli heyecanlı olan, gerekirse gece gündüz çalışan ve bundan yılmayan, sıkılmayan, yorulmayan bir genç girişimci aslında tam anlamıyla yürüyen bir dopamin deposu diyebiliriz. Ancak dopamin gerektiği gibi salgılanmadığında bu karakterin tam tersi umutsuz, hayattan zevk almayan, unutkan bir insan çıkıyor karşımıza. Dopamin eksikliğini gidermek için vücut da bu insanları daha şekerli ve daha kafeinli bir beslenmeye doğru yönlendiriyor. Zira bu ikisi de dopamini kısa süreliğine artıran kaynaklar.

Dopamini Nasıl Yükseltirim?

Kendini iyi hissetmek ve hayata katılan bir insan olmak için dopamini yükseltmek şartsa, paketli yiyeceklerden uzak durarak işe başlayabiliriz. Paketlenmiş ürünlerin içinde bulunan eklenti şeker, gıda boyaları, koruyucu maddeler gibi toksinler beynimizin olması gerektiği gibi çalışmasını engelliyor. Bu durum sadece dopamin için değil, mutluluğumuzdan sorumlu serotonin için de geçerli.

Beslen

Dopamini yükselten yiyeceklerden zengin beslenmek: bakliyatlar, zerdeçal, koyu yeşil yapraklı sebzeler, badem, susam ve kabak çekirdeği, l-tirosin yönünden zengin. L tirosin ise dopamin yapımında kullanılıyor.

Hayal Et

Dopaminle ilgili en ilginç bulgulardan biri, tuttukları takımın maçını izleyen insanların, gol atıldığını gördüklerinde dopamin seviyelerinin yükselmesi. Yani dopamin salgılamak için gerçekten başarmanız gerekmiyor. Başarmış olduğunuzu düşünmek, hayal etmek de dopamin seviyesini yükseltebiliyor.

Soğuk Duş Etkisi

Soğuk duş almak ya da duşu 14 derecede soğuk suyla bitirmek kandaki dopamini %250 oranında arttırıyor. Yukardakilerin hiç birini yapamıyorsan, en azından bu denenebilir.

Faydalı Bakteriler

Beyin ve bağırsak arasında iki yönlü bir ilişki olduğu uzun zamandır konuşulan bir konu. Yapılan son araştırmalar da, bağırsakta bulunan laktobasilus ailesinden gelen bakterilerin dopamin ve serotonin salgısını arttırdığını gösteriyor. Yoğurt ve bekletilmiş eski kaşar, parmesan gibi peynirler de laktobasilus ailesinden bakterileri içinde bolca barındırıyor.

 

Pinar Taskinlar

Pinar Taskinlar